7.1 Gipoglikemiya nima?
Gipoglikemiya — qondagi glyukoza darajasining 3,9 mmol/l dan pastga tushishi.
Xavfli holat, ayniqsa insulin yoki qandni pasaytiruvchi preparatlarni qabul qilayotganlar uchun — bu darhol chora ko'rishni talab qiladi.
Gipoglikemiyaning yolg'on hissi
Ba'zan glyukoza normal yoki hatto yuqori bo'lganda ham odam gipoglikemiya simptomlarini his qilishi mumkin. Bu organizm yuqori qand darajasiga o'rganib qolgan va pasayishni xavf sifatida qabul qilganda sodir bo'ladi.
Simptomsiz — lekin haqiqatan
Aksincha ham bo'ladi: glyukoza haqiqatan past, lekin odam hech narsa sezmaydi. Bu ham gipoglikemiya, shunchaki aniq belgilarsiz — va uni e'tiborsiz qoldirish mumkin emas.
Nima uchun bunday bo'ladi?
Sog'lom odamda glyukoza pasayganda oshqozon osti bezi insulin ishlab chiqarishni kamaytiradi, jigar esa qonga glyukoza qo'shadi.
Insulin qabul qilayotgan qandli diabetli bemorlarda bu mexanizmlar buzilgan, chunki insulin tashqaridan kiritiladi va teri osti to'qimasidan so'riladi. Insulin juda ko'p bo'lsa va jigar glyukoza ishlab chiqarishi buni kompensatsiya qila olmasa, gipoglikemiya rivojlanadi.
7.2. Gipoglikemiya turlari va belgilari — yengildan jiddiygacha
- Yengil bosqich — odam o'zi simptomlarni sezadi (titroq, terlash, ochlik, tashvish, tez yurak urishi, lab va barmoqlarda «g'ajimo» yoki uvishish hissi, bezovtalik) va o'ziga yordam bera oladi.
Gipoglikemiyaning boshlang'ich bosqichi, nazorat qilinadi va jiddiy oqibatlarga olib kelmaydi.
- O'rta – Qand darajasi pasayganda markaziy nerv tizimi faoliyatiga bog'liq yanada aniqroq simptomlar paydo bo'ladi
Holsizlik, bosh aylanishi, nutq va muvozanat muammolari, rangining oqarishi, ko'rishning xiralashishi.
- Og'ir bosqich — qand darajasi kritik darajada past, hushdan ketish mumkin, tashqi yordam kerak.
Oni xiralashishi, tutqanoqlar, hushdan ketish, nutq buzilishlari, koma.
Bu bosqich darhol yordam talab qiladi.
❗️ Simptomlarni tushunish, o'zini his qilish va o'z vaqtida aniqlash muhim. Qondagi glyukoza darajasini muntazam monitoring qilish va shifokor tavsiyalariga rioya qilish bemorlarga gipoglikemiyadan qochish va barqaror holatni saqlashga yordam beradi❗️